1. Hệ thống SCADA là gì
Hệ thống SCADA có tên Tiếng Anh đầy đủ là Supervisory Control And Acquisition, được hiểu là một hệ thống điều khiển giám sát và thu thập dữ liệu.
Ví dụ, hệ thống SCADA có thể thông báo cho người điều hành rằng một lô sản phẩm đang có tỷ lệ lỗi cao. Qua thông báo này, nhà điều hành sẽ tạm dừng hoạt động và thông qua HMI để xem xét dữ liệu hệ thống nhằm mục đích xác nhận nguyên nhân sự cố. Như vậy, hệ thống SCADA thông báo cho người vận hành một vấn đề giúp họ có thể ngăn ngừa và khắc phục và giải quyết các vấn đề đó.
Hệ thống SCADA bao gồm các yếu tố phần mềm và phần cứng, cho phép doanh nghiệp có thể:
- Kiểm soát các công trình tại chỗ hoặc từ xa.
- Theo dõi, thu thập và tiến hành xử lý dữ liệu theo thời gian thực tế.
- Thông quan phần mềm giao diện người – máy (HMI), hệ thống SCADA có thể tương tác trực tiếp với các thiết bị như cảm biến, van, máy bơm, động cơ và nhiều thứ khác.
- Ghi sự kiện vào CSDL hoặc File nhật ký.
2. Lịch sử phát triển cấu trúc hệ thống SCADA
SCADA đã phát triển từ việc cung cấp khả năng giám sát và điều khiển sang cung cấp phép đo từ xa theo thời gian thực. Dưới đây là các cột mốc quan trọng trong việc tích hợp hệ thống Scada đã phát triển qua những thế hệ khác nhau.
Thế hệ thứ nhất – Monolithic
Khái niệm về SCADA ra đời từ nỗ lực của các tổ chức công nghiệp nhằm giải quyết vấn đề dựa vào người vận hành để giám sát và điều khiển thiết bị theo cách thủ công bằng nút bấm, công tắc chọn và quay số tương tự. Do đó, các sàn công nghiệp và các địa điểm từ xa bắt đầu phát triển các hệ thống SCADA để giám sát và kiểm soát các quy trình thông qua các máy tính lớn. Vào thời điểm này, các hệ thống SCADA là các hệ thống độc lập sử dụng các giao thức truyền thông độc quyền nghiêm ngặt không thể kết nối với bất kỳ hệ thống nào khác.
Thế hệ thứ 2 – Distributed
Vào khoảng những năm 80 và 90, công nghệ LAN (Local Area Networking) đã được đưa vào hệ thống SCADA. Với mạng LAN, các hệ thống SCADA được kết nối trên các máy tính nhỏ hơn với các cập nhật thông tin gần như theo thời gian thực.
Với phần mềm HMI dựa trên mạng LAN và PC, hệ thống chỉ huy được phân phối trên nhiều trạm, trong đó mỗi trạm chịu trách nhiệm cho một nhiệm vụ cụ thể. Do đó, các hệ thống SCADA phân tán tiết kiệm chi phí hơn và yêu cầu ít người vận hành hơn so với thế hệ trước. Vào thời điểm này, các giao thức mạng vẫn là độc quyền và không có khả năng giao tiếp với các hệ thống khác của các nhà cung cấp khác nhau.

